Flexwoningen op landbouwgrond - Goed idee?
Flexwoningen op landbouwgrond - Goed idee?
De ASR wil op eigen landbouwgrond flexwoningen bouwen. Wat behelst het plan en wat is de bestocratische kijk daarop.
ASR, een van de grootste particuliere grondbezitters van Nederland, wil landbouwgrond tijdelijk inzetten voor de bouw van flexwijken — een middel tegen de acute woningnood. Het gaat om prefabwoningen die tien tot vijftien jaar kunnen blijven staan en daarna verplaatst worden. Via het samenwerkingsverband WIJK werkt ASR aan kleinschalige wijken van circa 90 tot 120 woningen op eigen grond of grond van gemeenten.
Voor boeren die bij ASR pachten kan (vrijwillige) deelname een extra inkomstenbron bieden, of compensatie voor productiebeperkende maatregelen die de stikstofuitstoot moeten verminderen, zonder dat de agrarische bestemming permanent verdwijnt. De eerste twee pilotlocaties komen in Fijnaart en Sleeuwijk.
Omwonenden vrezen echter dat de tijdelijke wijken uiteindelijk permanent worden en spreken van een “paard van Troje”, omdat de waarde van de grond daarmee structureel kan stijgen.
Bestocratische kijk op dit plan
Elk voorstel wordt binnen de bestocratie getoetst met het Bestocratische Wiel van Vooruitgang. De overkoepelende vraag is steeds: wordt Nederland er beter van? Met andere woorden: werkt het?
In dit geval is het antwoord kort en helder: ja. Het betreft in meerdere opzichten een win-win-situatie.
Boeren krijgen extra inkomsten of compensatie bij productiebeperkende maatregelen.
Woningzoekenden profiteren doordat de acute woningnood direct wordt verlicht.
Overheden krijgen ondersteuning van een deskundige private partij bij een urgente maatschappelijke opgave.
In Bestocratie worden diverse creatieve mogelijkheden beschreven om (voormalige) agrarische grond flexibeler en doelmatiger in te zetten bij ruimtelijke problemen. Het plan van ASR sluit daar naadloos op aan. Het is:
Effectief – snel en relatief betaalbaar te realiseren, uitgevoerd door deskundige private partijen.
Rechtvaardig – zowel woningzoekenden als boeren krijgen perspectief; belangen zijn in balans.
Innovatief – inzet van prefabwoningen en een flexibele ruimtelijke oplossing.
Duurzaam – flexwoningen zijn verplaatsbaar en kunnen elders hergebruikt worden.
Vrij & verantwoordelijk – boeren participeren vrijwillig, ASR neemt verantwoordelijkheid voor uitvoering en beheer.
Transparant en toetsbaar – elke locatie blijft afhankelijk van vergunningen, inspraak en toetsing door de overheid.
Omwonenden vrezen dat ‘tijdelijk’ uiteindelijk permanent wordt en dat ASR financieel profiteert van een bestemmingswijziging.
Hoewel ASR dit motief weerspreekt, geldt binnen een bestocratische benadering dat zulke prikkels niet per se negatief zijn. Het is juist verstandig om economische prikkels in te zetten om maatschappelijke problemen sneller en beter op te lossen. Wanneer alle betrokkenen erop vooruitgaan, ontstaat er een structurele win-win — en precies dat is de bedoeling van bestocratisch beleid.