Het klassieke etiketenspel van ‘links versus rechts’ of ‘populistisch versus democratisch’ helpt ons niet verder. Zodra een voorstel zo wordt geframed, verschuift de aandacht van de inhoud naar het kampdenken. De kwaliteit van de oplossing raakt uit beeld en de burger is uiteindelijk de verliezer.

Bestocratie werkt radicaal anders. Elk voorstel gaat door de Experttrechter: wat is het probleem precies, welke feiten zijn relevant, welke oplossingen scoren het best volgens de beschikbare kennis? Vervolgens toetst het Bestocratische Wiel van Vooruitgang of een oplossing daadwerkelijk beter, eerlijker, eenvoudiger en effectiever is. Ideologische kleur speelt daarbij geen rol.

Bestocratie houdt politici dus bij de inhoud – en weg van oude breuklijnen en blikvernauwende geloofssystemen, of die nu socialistisch, groen, liberaal, religieus of nationalistisch zijn. Niet omdat die overtuigingen onbelangrijk zijn, maar omdat ze nooit uitsluitend leidend mogen zijn bij het oplossen van structurele problemen. Dáár is de samenleving te kostbaar voor.

Nee. In een bestocratie krijgen deskundigen het niet “voor het zeggen”. Politici blijven verantwoordelijk voor de keuzes. Wat verandert, is dat elke oplossing eerst door een transparant proces van feiten, analyse en toetsing gaat. Niet de mening van één expert telt, maar de gedeelde conclusies uit brede, gecontroleerde expertise.

En ja, deskundigen hebben ook meningen—maar die worden in een bestocratie van hun ideologische kleur ontdaan door het openbaar maken van argumenten, aannames en data. Daardoor kan geen enkel kamp zijn ‘eigen’ deskundigen misbruiken.

Kortom: niet experts regeren, maar een beter proces. Politici besluiten, burgers controleren, experts leveren de kennisbasis. Niemand krijgt het voor het zeggen—de kwaliteit van de oplossing wel.

Ideologie krijgt minder grip doordat Bestocratie het proces dwingend en inhoud-gedreven maakt. Politici stemmen pas nadat het probleem feitelijk is geanalyseerd, doorgerekend en openbaar getoetst is via de kennisrechter. De best scorende oplossing ligt daarmee zichtbaar op tafel. Wie afwijkt, moet dat inhoudelijk verantwoorden.

Daarnaast dwingt het nieuwe stelsel de inhoud naar voren: themaverkiezingen, Transitie­ministers met een zesjarig mandaat voor één oplossingsplan, en een wetgevend parlement van 20 expert-parlementariërs dat deze ministers controleert. De kennistrechter van Fora via ExpertCirkels naar Expertgroepen structureert de kennisstroom richting uitvoering.

Samen verkleint dit de kans dat het debat of het stemproces wordt gekaapt door one-issue-partijen of dominante campagnethema’s.

Kort gezegd: ideologie mag nog, maar ze domineert niet meer over betere oplossingen.

Bestocratie adres­seert de kernproblemen van het huidige systeem:

• een falend democratisch bestel dat piept en kraakt;

• structurele ondoelmatigheid in crisisaanpak;

• verstikkende bureaucratie;

• gebrek aan deskundigheid in besluitvorming;

• tanend vertrouwen van burgers.

In plaats van macht van de meerderheid zet Bestocratie in op macht van het betere argument — deskundigheid, transparantie en toetsbare resultaten staan centraal. Dit sluit rechtstreeks aan op de as van het Bestocratisch Wiel: inhoud, deskundigheid en resultaat.

Bestocratie versterkt burgerinvloed via drie routes:

1. Directere verkiezingen — burgers kiezen o.a. rechtstreeks de (minister-)president, coalitie en burgemeester.

2. Inhoudelijke verkiezingen — burgers stemmen jaarlijks op oplossingsrichtingen voor grote thema’s (taakminister-model).

3. Slimme digitale participatie — via ThemaFora, ExpertCirkels en ExpertGroepen kan iedereen meedenken; de beste bijdragen wegen het zwaarst.
   
   

De burger wordt daarmee niet geconfronteerd met “meer democratie”, maar met betere, inhoudelijker participatie, volledig conform het wielsegment vrijheid & verantwoordelijkheid én transparantie.

Bestocratie kiest voor het tegenovergestelde: radicale vereenvoudiging.

Het boek pleit voor:

• afschaffing van de Eerste Kamer;

• reductie naar maximaal vijf partijen (kiesdrempel 6%);

• splitsing tussen VakMinisters (beheer) en TaakMinisters (oplossingsgericht);

• één parlement van 200 leden, met thematische specialisatie;

• drastische vereenvoudiging van belastingstelsels, regels en procedures.

De bedoeling: minder regels, minder lagen, minder vertraging — meer slagkracht, geheel in lijn met het wielsegment doeltreffendheid & eenvoud.

Volgens Bestocratie functioneert de huidige parlementaire democratie te veel als een machtsmechanisme: meerderheden winnen van minderheden zonder voldoende inhoudelijke toetsing. Deskundigheid is daarom noodzakelijk om besluiten kwalitatief te legitimeren.

Het boek stelt:

• besluitvorming moet steunen op feiten, kennis, analyse en meetbare doelen;

• experts toetsen wetsvoorstellen vooraf via een onafhankelijke Hoge Raad van Deskundigen die de Eerste Kamer in die rol vervangt;

• expertadviezen wegen zwaar in parlementaire besluitvorming (bij 50/50 zelfs doorslaggevend).

Zo geldt: Niet de macht van de meerderheid, maar de macht van het betere argument.

Dit raakt het hart van het Bestocratische Wiel: feiten vóór framing, meetbare doelen, inhoud boven meningen.

Bestocratie is geen abstract bestuermodel. Het boek gebruikt het voor elk thema een concrete set maatregelen:

• Onderwijs: structurele verkleining van kansenongelijkheid.

• Woningmarkt: échte bouwslagkracht en doorbreking van bestuurlijke stagnatie.

• Zorg: focus op preventie, vakmanschap en samenwerking.

• Rechtspraak: versterking van de burger via een BurgerMacht die ongelijkwaardigheid corrigeert.

• Belastingen: eenvoudiger, eerlijker en gedragsturend systeem met lagere marginale druk.

Deze voorstellen worden systematisch getoetst aan het Bestocratisch Wiel, dat waarborgt dat oplossingen rechtvaardig, uitvoerbaar, transparant en doelmatig zijn.

Bestocratie pakt migratiedruk aan door heldere normen, voorspelbare kaders en consequente uitvoering centraal te zetten — niet emotie, incidentpolitiek of ideologische reflexen. Het systeem wordt ingericht op basis van deskundigheid en rechtstatelijke principes, conform het Bestocratisch Wiel: feiten vóór framing, vrijheid & verantwoordelijkheid, en rechtvaardigheid & uitvoerbaarheid.

Drie pijlers bestocratische aanpak:

1. Heldere minimumeisen en verantwoordelijkheden

Nieuwe Nederlanders moeten expliciet de democratische rechtsorde onderschrijven, voldoende integreren en wettelijk conflicterende systemen (zoals de sharia) afwijzen. Stemrecht wordt pas toegekend wanneer betrokkenheid en basisbegrip aantoonbaar zijn. 

2. Een eerlijk en realistisch systeem van rechten en plichten
   Wie gebruik wil maken van collectieve voorzieningen, levert idealiter ook een bijdrage aan het collectief. Dat versterkt draagvlak en voorkomt de “alles mag, niets hoeft”-dynamiek die nu polarisatie voedt. 

3. Deskundig, consistent en toetsbaar migratiebeleid
   Besluiten worden niet langer gestuurd door eerder gedane beloften, partijpolitieke profilering of morele simplificatie, maar door wat werkbaar en rechtvaardig is — getoetst door experts en uitgevoerd door taakministers met een zesjarig mandaat. Dit doorbreekt het patroon van ad-hoccrisismanagement en brengt rust, richting en geloofwaardigheid in het migratiedebat. 

Kortom: Bestocratie maakt migratie weer bestuurbaar en eerlijk door uitgangspunten te hanteren die niet ideologisch zijn maar praktisch, toetsbaar en gericht op samenlevingskracht.

Bestocratie kiest niet voor óf interne deskundigheid óf externe inhuur —

maar voor een slimme combinatie:

1. een compacte, professioneel sterke kern van goedbetaalde topambtenaren, én

2. tijdelijke, hooggekwalificeerde externe expertise die per dossier wordt ingeschakeld.

Dit maakt de overheid slanker, deskundiger en wendbaarder dan het huidige, vaak logge apparaat.

Waarom niet alleen interne deskundigheid?

Omdat de overheid alle benodigde kennis simpelweg niet permanent in huis kán hebben. Grote vraagstukken — stikstof, migratie, digitalisering, zorg, energie — vragen om wisselende, specialistische expertise die per periode verschilt.

Bestocratie voorkomt zo twee problemen van het huidige stelsel:

• uitgegroeide ministeries vol generieke functies;

• structureel gebrek aan échte experts die complexe dossiers kunnen doorgronden.

Wat levert deze combinatie op?

✓ Wendbaarheid — de overheid kan snel opschalen met topkennis als de situatie dat vraagt.

✓ Hoge kwaliteit — beslissingen steunen op bewezen expertise, niet op politieke reflexen.

✓ Lagere structurele kosten — geen uitdijende ministeries, maar tijdelijke inzet waar nodig.

✓ Betere uitvoering — minder bureaucratie, meer vakmanschap.

✓ Resultaatgericht werken — precies wat het Bestocratisch Wiel voorschrijft: feiten vóór framing, deskundigheid boven meningen, en meetbare doelen boven procespolitiek.

Het bestocratische BestaansGeld (basisinkomen) is zo ontworpen dat werken altijd loont. Het voorkomt de grootste fout van het huidige stelsel: hoge marginale lasten die maken dat extra uren werken nauwelijks iets opleveren.

Bestocratie draait dit om:

• iedereen heeft een vast, eenvoudig vangnet (Bestaansgeld);

• daarboven geldt een vlaktaks van ca. 40–50%;

• geen toeslagen meer, geen terugvorderingen, geen armoedeval.

Resultaat: elk extra uur werken levert >50% netto geld op — altijd, voor iedereen.

In het huidige stelsel verlies je bij elke loonsverhoging vaak meerdere regelingen tegelijk: huurtoeslag, zorgtoeslag, kindregelingen, belastingkortingen. Daardoor loopt de echte marginale last soms op tot 80–90%.

In Bestocratie:

• er zijn geen inkomensafhankelijke toeslagen;

• er zijn geen ingewikkelde kortingen;

• er is één belastingtarief + een Bestaansgeld-bedrag.
  
  

Dat betekent:

Marginale last = alleen het belastingtarief. Geen verborgen kliffen, geen afbouwhellingen, geen armoedeval.

Bestocratie is duidelijk pro-samenwerking, maar kritisch op hoe de EU nu functioneert.

Het uitgangspunt: Europa is noodzakelijk, maar moet veel democratischer, transparanter en effectiever worden.

De Europese veiligheid en concurrentiekracht is in het geding. Dat vereist een sterker, efficiënter en besluitvaardiger Europa. Grensoverschrijdende problemen zoals veiligheid (defensie, terrorisme, cybercrime), klimaat, concurrentiekracht vragen om een pan-nationale aanpak. Een Verenigde Staten van Europa is alleen wenselijk zonder de huidige geldverspillende bureacratie vol verlammende regeltjes en de tanende begrotingsdiscipline.

Kort samengevat

Bestocratie is:

✓ vóór Europese samenwerking

✓ tegen Europese inefficiëntie

✓ vóór democratisering + transparantie

✓ tegen bureaucratie en besluitvorming zonder legitimiteit

Een Europese Unie die werkt, past perfect binnen de bestocratische visie.